Każda osoba ma swój własny, niepowtarzalny układ zmian skórnych odzwierciedlający jej wiek, fototyp, ekspozycje na promieniowanie słoneczne, a także czynniki genetyczne. U dzieci jak i młodych osób dorosłych najczęściej obserwuje się łagodne znamiona barwnikowe. Na dalszych etapach życia pojawiają się inne zmiany łagodne jak brodawki łojotokowe, włókniaki miękkie czy naczyniaki rubinowe, ale zwiększa się również ryzyko złośliwych zmian – jak czerniak czy rakskóry. Całość tworzy bardzo złożony, wielokolorowy obraz, który jest wręcz niemożliwy do prawidłowego zinterpretowania przez oko laika. Dlatego warto przestrzegać pewnych zasad, które pozwolą spać spokojnie.
- Każdy przynajmniej raz w życiu powinien poddać się badaniu dermatoskopowemu. Następnie to lekarz dermatolog zadecyduje, uwzględniając charakter zmian oraz tryb życia pacjenta, czy kolejne badanie dermatoskopowe powinno odbyć się na pół roku, za rok, czy za 2-3 lata.
- Pierwsze badanie dermatoskopowe należy wykonać w okresie dojrzewania. Nowotwory skóry u dzieci przed okresem dojrzewania pojawiają się niezmiernie rzadko. Przed pokwitaniem kontrolowane są tylko dzieci ze znamionami wrodzonymi oraz wówczas, gdy rodzic zaobserwuje bardzo dużą dynamikę w znamieniu pod kontem koloru, wielkości i kształtu.
- Zgłoś się na badanie dermatoskopowe, gdy dostrzeżesz nieprawidłowości podczas samobadania. Najlepszy lekarz na świecie nie zastąpi czujności pacjenta. Samodzielne badanie skóry powinno odbywać się raz w miesiącu – nie częściej i nie rzadziej. To bardzo ważne, abyśmy znali swoją skórę i rozmieszczenie „pieprzyków”. Dzięki temu łatwiej będzie wychwycić nowo powstałe znamię lub zaobserwować ewolucję znamienia, które jest z nami od lat. Szczególnie ważna jest samokontrola w miesiącach powakacyjnych, wówczas gdy doszło do intensywnej ekspozycji na słońce.
- W samokontroli stosuj się do zasady ABCDE. To najprostszy sposób, aby samodzielnie wychwycić nieprawidłowość.
- Asymetria kształtu
- Brzeg – nierówny, poszarpany
- Kolor- wiele odcieni brązu, wiele kolorów
- Duże znamię >6 mm
- Ewolucja – zmiana znamienia na przestrzeni czasu
Pamiętaj ta zasada służy jedynie samobadaniu. Nie zwalnia Cię z badania dermatoskopowego z częstotliwością jaką zalecił Ci dermatolog.